"De scholen hebben niet alleen knelpunten opgelost, ze lopen op sommige onderdelen voorop. Met taalbeleid en de schoolmonitor, bijvoorbeeld." Wethouder Ruud Hessing is tevreden als hij terugkijkt op het Onderwijskansenplan in Leiden. Gesteund door een subsidie van het ministerie werkten openbare basisschool Telders en Christelijke basisschool De Schakel vier jaar aan onderwijskwaliteit. Het resultaat is goed en dat stimuleert om door te gaan.

Scholen met een moeilijke doelgroep, bijvoorbeeld veel kinderen met een taalachterstand, staan voor een zware taak. In 2001 besloot het ministerie van OC&W deze scholen vier jaar lang een extra impuls te geven. Met Telders en De Schakel ging het niet heel slecht, maar de scholen konden wel wat hulp gebruiken. De gemeente droeg de scholen voor en het ministerie wees de subsidie toe.

Het begon vier jaar geleden met een uitgebreide analyse. Samen met het schoolbestuur en een externe begeleider werden alle facetten van de school doorgenomen: methodes, leerkrachtvaardigheden, zorgstructuur, oudercontacten, management, enzovoort. Op basis van de analyse werd een vierjarenplan gemaakt met, heel belangrijk, meetbare doelen. Telders zette vooral in op taalbeleid en op contact met de ouders. De Schakel gaf het monitoren van leerlingen en collegiale consultatie - ervaringen uitwisselen met collega's om vragen en problemen op te lossen - prioriteit. "Het resultaat is een kwaliteitssprong voor beide scholen," zegt Mieke Jochemsz van de gemeente Leiden. "Aan het eind van het traject kunnen de scholen vaststellen dat veel doelen gehaald zijn."

Woordenschat
Weet u wat een ortolaan is? Misschien niet. Leest u nu 'de ortolaan zit te broeden op zijn nest', dan krijgt u vast een idee. Maar wie ook niet weet wat 'broeden' is of 'nest', zal er niet achterkomen. Dat is precies het probleem van kinderen die met een kleine woordenschat de klas binnenkomen. Ze kunnen een groot deel van de les niet volgen en leren, in tegenstelling tot de andere leerlingen, weinig nieuwe woorden bij. De woordenschat is en blijft klein. Dat is erg, want taal is heel belangrijk voor het leren van álle vakken. Uit de analyse aan het begin van de Onderwijskansenperiode bleek dat de leerlingen op Telders laag scoorden op het gebied van woordenschat en begrijpend lezen. Daarom werd taalbeleid één van de speerpunten. Onderdeel van het plan van aanpak was een cursus voor leerkrachten, waarin ze leerden hoe ze de kinderen het beste nieuwe woorden kunnen aanleren. Adjunct en leerkracht Babette van Leeuwen: "Het werkt. Als ik voorafgaand aan een les de moeilijke woorden heb voorbewerkt, zie ik dat de kinderen betrokkener zijn. In plaats van één vinger, gaan er nu tien omhoog."

Positieve resultaten
Barbara Rotteveel, adjunct-directeur en leerkracht op De Schakel, vertelt dat zij met eigen geld en het onderwijskansenbudget nieuwe methodes hebben aangeschaft. De leerkrachten hebben nu meer te kiezen en kunnen elk kind precies die lesstof aanbieden, die het nodig heeft. Ook is veel tijd gestoken in het opbouwen van een monitorsysteem voor de kinderen. Vroeger was het nattevingerwerk, nu wordt exact bijgehouden hoe het met wie gaat. Rotteveel: "De structuren zijn ook duidelijker geworden. Als een kind uitvalt, weet iedereen wat te doen, wie voor wat verantwoordelijk is. Dat is heel goed gelukt. De inspectie was erg tevreden over de resultaten. En de leerkrachten ook." Het was hard werken de afgelopen jaren. "Het vergt best wat van het team," zegt Rotteveel. "Maar we hebben veel zin om ons al het nieuwe de komende tijd echt eigen te maken. Want het heeft een enorme positieve boost gegeven dat er geld was voor nieuwe dingen."

Doorgaan
De overheidssubsidie stopt. Maar de goede resultaten bij de scholen smaken naar meer. Een integraal plan maken voor de hele school, meetbare doelen stellen, collegiale consultatie, het is een methodiek die De Schakel en Telders zullen vasthouden. Maar ook schoolbesturen en gemeente willen de werkwijze overnemen. De gemeente is met de schoolbesturen in gesprek over nieuwe doelen voor de komende periode. Het bestrijden van onderwijsachterstanden blijft op de agenda staan. Vorige maand is bijvoorbeeld op vijf scholen een project gestart om de betrokkenheid van ouders bij de school te stimuleren. De scholen willen graag meedoen en roosteren hier ook zelf personeel voor vrij. Na een uitgebreide analyse gaan zij op basis van een plan met meetbare doelen aan de slag.

Bijzondere relatie
De komende tijd verandert de rol van de gemeente bij het schoolbeleid op de basisschool, ook wat betreft de aanpak van (taal)achterstanden. Kort gezegd krijgt de gemeente van het Rijk minder verantwoordelijkheden en de schoolbesturen meer. Vanaf volgend jaar is de gemeente verantwoordelijk voor de periode vóór de kinderen naar de basisschool gaan en de schoolbesturen voor de periode daarna. Samenwerken is niet meer vanzelfsprekend. "Maar we willen het nog wel," zegt Mieke Jochemsz, "We hebben elkaar nodig, bijvoorbeeld om te zorgen dat de overgang tussen peuterspeelzaal en groep één goed verloopt. In Leiden hebben we de afgelopen jaren intensief samengewerkt en er zijn goede projecten en voorzieningen opgezet. De relatie tussen schoolbesturen en gemeente is goed. We werken op veel terreinen samen, ook als dit niet verplicht is. Ik denk dat die relatie bijzonder is. Het gaat in Leiden niet om macht, maar om inhoud." (CE)

Babette van Leeuwen: "Als ik voorafgaand aan een les de moeilijke woorden heb voorbewerkt, zie ik dat de kinderen betrokkener zijn."

Stadskrant Leiden
15-11-2005

Download: Vier jaar Onderwijskansen in Leiden (45 kB)

Lezersreacties

Geef een reactie op dit artikel
	Lees voor het plaatsen van uw reactie eerst het reglement door.
Uw naam
Uw e-mailadres
Uw reactie
	U kunt nog 500 tekens invoeren
	Nieuw plaatje laten zien.