Onderwijskansen Voor- en vroegschoolse educatie Voortijdig schoolverlaten Schoolloopbaan Nederlandse taal Onderwijsachterstanden

StartpaginaContactWegwijzerVergroten
Hier vindt u: Nieuws, Wet- en regelgeving, Beleid, Dossiers, Uitleg Actoren Hier vindt u: Het Forum, Vragen, Oproepen, Agenda, Stellingen Hier vindt u: Wat is nieuw? Uitgebreid zoeken, Bibliotheek, Instrumenten, Archief, Persoonlijke mail Meer informatie over/voor alle actoren: Gemeente, Schoolbestuur, Scholen, Instellingen, Gerangschikt per gemeente
Start > Onderwijskansen > Handreikingen

Download



Inleiding

Meer informatie

Materiaal

Voorbeeld

Ontwikkelingsdoelen

Waarden en normen

De discussie over waarden en normen komt niet voor niets naar voren. De manier waarop mensen zijn gaan leven is nu eenmaal veranderd. Levensstijlen en gebruiken verschillen meer dan pakweg dertig jaar geleden. Omdat de school de plek is waar kinderen gedurende een groot deel van de dag met elkaar verkeren, komen hier de verschillende levens, levensstijlen en gewoonten bij elkaar.

Ouders veronderstellen aan de ene kant dat hun kinderen op de school leren wat nodig is om een plaats te vinden in de moderne Nederlandse samenleving en aan de andere kant verwachten zij respect en steun voor hun eigen opvattingen en levenswijze. Zowel de verwachtingen van de opbrengsten van het onderwijs als de behoefte aan respect en steun voor de eigen levensstijl hebben te maken met waarden en normen. En daar kan een tegenstrijdigheid ontstaan: de ‘Nederlandse’ waarden en normen, nodig om maatschappelijk succesvol te zijn, hoeven niet overeen te komen met de ‘eigen’ waarden en normen.

Verwarring over waarden en normen leidt tot verwarring in de school. In scholen waar veel verschillen samenkomen is deze verwarring vaak groot. En daar is de behoefte aan een praktische handreikingen ook groot. Veel scholen besteden aandacht aan sociale competentie: hoe ga je om met jezelf, hoe ga je om met anderen, hoe ga je om met de omgeving waarin je leeft?

Ook in de politiek vindt een discussie plaats over waarden en normen, verschillen in levensstijl en respect voor elkaars opvattingen. Steeds meer wordt benadrukt dat de scholen een belangrijke rol hebben in de overdracht van waarden en normen. Dat vergroot de druk op de scholen om een eigen beleid te ontwikkelen. Deze handreiking bevat een overzicht van ontwikkelingsdoelen op het gebied van sociale competentie. U kunt er een antwoord mee formuleren voor uw school, de ouders en de omgeving.

Jantine Kriens
Landelijk projectleider onderwijsachterstanden

Meer informatie
Er bestaat veel materiaal waarmee scholen een project gericht op waarden en normen of verbetering van sociale competentie kunnen uitvoeren. Vaak zijn dergelijke projecten opgebouwd rond een thema.

Thema's die leiden tot discussie over waarden en normen zijn bijvoorbeeld:

  • veiligheid — verkeer
  • veiligheid — omgaan met elkaar
  • pesten
  • zinloos geweld
  • seksuele voorkeur
  • cultuurverschillen
Materiaal
Saskia van Oenen, Sociale Competentie en de Brede School. NJi, Utrecht 2001. € 11,75. Het boek geeft een goed overzicht van de mogelijke activiteiten binnen en buiten de school gekoppeld aan reflectie op de sociale processen. www.nji.nl Externe verwijzing

Drs. T. M. Kroon (red.), Kinderen en omgaan met waarden en normen. Praktijkboek en drie werkboeken. Hilversum, Kwintessens 1999. Dit schoolpakket is bedoeld om leraren in het basisonderwijs op methodische wijze te helpen bij de ontwikkeling van het moreel besef van de leerlingen. € 95,-. www.kwintessens.nl Externe verwijzing

Geert ten Dam e.a., Sociale competentie langs de meetlat. Transferpunt Onderwijsachterstanden, Den Haag 2003. Ten Dam rafelt het containerbegrip ‘sociale competentie’ uit elkaar. Daarnaast worden de bestaande instrumenten om sociale competentie mee te meten in kaart gebracht. € 18,87. Te bestellen via www.lcowijer.nl Externe verwijzing

In opdracht van de ministeries van OCW en Binnenlandse Zaken heeft bureau Sardes een aanpak ontwikkeld voor conflicthantering en sociale competentie. www.sardes.nl, klik op C&SCO.

Het transferpunt De veilige school van het APS levert nuttige informatie en voorbeelden op schoolniveau. www.aps.nl/dvs Externe verwijzing

Het ministerie van OCenW heeft een project laten opzetten om de discussie over waarden en normen in de lerarenopleidingen op gang te brengen. Dit project heeft een mooie site met een leuk onderdeel voor kinderen. http://waarden.goliath.nl Externe verwijzing

De website www.onderwijsachterstanden.nl heeft een rubriek Waarden en normen, waar onder meer bovenstaande websites te vinden zijn.


Uitgave
Transferpunt Onderwijsachterstanden

Idee en ontwikkeling
Han van Gelder op basis van de publicatie
Sociale competentie langs de meetlat

Ontwerp
Rahman Javanmardi

Transferpunt Onderwijsachterstanden
04-09-2003

Download: Handreiking (347 kB)

Indien u geen PDF bestanden kunt openen, download dan hier het programma

Printversie