 |
|
|
Streektaalachtergrond geen effect op onderwijsprestaties
Peuterleidsters, leerkrachten en ouders kunnen opgelucht ademhalen. Kinderen die streektaal als eerste taal hebben geleerd thuis, hoeven daar wat onderwijsprestaties betreft later geen nadeel van te ervaren mits het om rijke streektaal gaat. De Fryske Academie heeft in opdracht van Stichting Drentse Taol een onderzoek gedaan naar taalgebruik en taalpreferentie en naar de vraag of streektaal nadelig is. De onderzoeksresultaten werden vrijdag 25 november 2005 gepresenteerd tijdens een congres in het Hunebeddencentrum.
Taalbeeld van leerlingen in het Drentse onderwijs
Het streektaalgebruik onder basisschoolleerlingen neemt af. Zo spreekt nog maar 8% streektaal met de familie, 7% met vriendjes en 4% op het schoolplein de streektaal. “We zijn niet trots genoeg op het Drents”, was een uitspraak van gedeputeerde Hans Schaap. In de lagere sociale milieus prefereert overigens nog 34% van de leerlingen uit groep 7 de streektaal boven het Nederlands. Zij spreken het thuis en met broertjes en zusjes ook meer dan het gemiddelde 20% t.o.v. 6%.
Aandacht voor streektaal?
Uit de ontboezemingen van de aanwezigen werd wel duidelijk dat het prettig is als er op school en peuterspeelzaal aandacht is voor streektaal. Het geeft een gevoel van erkenning, herkenning bij kinderen die streektaal als een van de beide talen of als enige taal van huis uit hebben meegekregen. Streektaal krijgt er een positie door en komt daarmee uit de hoek van een negatief imago: als je streektalig bent dan hebben mensen lagere verwachtingen van je. Daarnaast maakt streektaal onderdeel uit van het cultureel erfgoed. Een wedstrijd om het mooiste streektalige woord te bepalen had een enorme respons. Streektaal kan de verbinding zijn tussen de generaties en tussen autochtone bewoners en import in een dorp.
Streektaal in het onderwijs
Stichting Drentse Taol heeft vrijwilligers uitgerust om scholen te ondersteunen bij hun plannen aandacht te besteden aan streektaal. Al 85 scholen hebben laten weten aan de slag te willen met het lespakket Krummels. Er zijn inmiddels 13 scholen die met Krummels willen meedoen. Het lespakket bevat drie mappen. Een voor de onderbouw, een voor de middenbouw en een voor de bovenbouw. Voor de bovenbouw is de map naast de vakken taal en muziek ook heel goed te gebruiken bij geschiedenis en aardrijkskunde.
Jettie Drewes (onderwijzeres van huis uit) is een van die vrijwilligers. “In Noordenveld zijn er al 10 scholen die mee willen doen. Ze zien dat sommige kinderen er van opfleuren. Als er een Drents liedje wordt gezongen zijn zij het die de uitspraak goed doen terwijl andere kinderen er op moeten zwoegen. Ook al zijn leerkrachten zelf niet streektalig, ze kunnen wel met Krummels werken want alles staat op CD. Als scholen niet enthousiast reageren dring ik niet aan, want als Krummels op de plank blijft staan heb je er ook niks aan. Het fijnste vind ik als een school enthousiast wordt en meer met streektaal gaat doen. Zo was er laatst een school die de maandafsluiting helemaal in het Drents liet doen en daarbij alle ouders uitnodigde. Het is beslist niet de bedoeling om de kinderen Drents te leren, maar om ze in aanraking te brengen met een stuk cultureel erfgoed wat bij de provincie hoort waarin ze wonen.”
Interferenties: half put- ,half regenwater
Vanuit het forum op het congres werd ook gesteld dat aandacht voor streektaligheid op de PABO noodzakelijk is. Kinderen komen met interferentiefouten op school en i.p.v. feedback dat het fout is, is het voor kinderen prettiger dat ze weten waardoor hun fouten ontstaan. Ook het lespakket Krummels besteedt hier aandacht aan. Peuterspeelzalen en scholen die aan de slag gaan met taalontwikkeling van hun kinderen en tijdens hun analyse van het taalaanbod tot de ontdekking komen dat er op hun peuterspeelzaal en school kinderen zijn die van huis uit streektalig zijn, zouden volgens Jan Germs van Drentse Taol streektaal en streektaalinterferenties onderdeel van hun taalbeleid moeten maken.
Meer informatie
De DrentseTaol 
Stichting Drentse Taol
Jan Germs
Telefoon: (0592) - 38 11 72
ABCG
Itie van den Berg
Telefoon: (0591) - 85 35 00
Website
www.drentsetaol.nl
10-02-2006
|
|
