Een kind is niet alleen op school om te leren

Vindt een kind het fijn om te leren? Bevalt de school? Voelt een kind zich prettig in de klas? Is het snel afgeleid? Leraren observeren kinderen regelmatig om antwoorden op dit soort vragen te krijgen. Maar ook de mening van de kinderen zelf is van belang. Mede op verzoek van de basisscholen, ontwikkelde de Citogroep een Volginstrument voor sociaal-emotionele ontwikkeling: Viseon. Viseon is een instrument dat een helder en betrouwbaar beeld geeft van de sociaal-emotionele ontwikkeling van elk kind.

Viseon bestaat uit twee computergestuurde vragenlijsten; één voor de leerling en één voor de leraar. Naast het in kaart brengen van de sociaal-emotionele ontwikkeling van een leerling bevat de handleiding ook suggesties voor nader onderzoek en indien nodig voor handelend optreden. Deze werkwijze sluit aan bij het Leerlingvolgsysteem van de Citogroep, waarvan dit nieuwe Volginstrument deel uitmaakt.

Voor groep 3 tot en met 8
Viseon is gericht op groep drie tot en met acht. De vragenlijst voor de leerling kan vanaf eind groep vijf ingevuld worden. Dat heeft enerzijds te maken met de leesvaardigheid van leerlingen. Anderzijds zijn kinderen vanaf een jaar of acht pas redelijk in staat zijn om zichzelf te beoordelen. Bij jongere kinderen hebben bijvoorbeeld de ervaringen van de dag waarop ze de vragen beantwoorden een te grote invloed.

Voor leraar en leerling
De vragen voor de leraar (in totaal 44) hebben betrekking op werkhouding, sociaal gedrag, emotionele stabiliteit en ‘aanwezigheid’. Binnen deze categorieën beoordelen leraren heel concreet waarneembaar gedrag van de leerlingen. Leerlingen van groep vijf tot en met acht beantwoorden in totaal 42 vragen over zichzelf. Deze vragen zijn onderverdeeld in vijf categorieën: werkhouding, zelfvertrouwen, relatie met de leraar, relatie met andere leerlingen en schoolbeeld.

Rapportage
Gebruik van Viseon levert een groepsoverzicht en een leerling-rapport op. Bij een lage score in een categorie bevat een leerlingrapport een korte omschrijving van het gedrag en opvallende antwoorden van leraren of leerlingen. De inzet van de computer betekent een grote tijdsbesparing bij het opmaken van de rapportages.

Hulpmiddelen
Op basis van de verstrekte informatie in de rapportage kunnen leraren zelf aan de slag gaan met hulpmateriaal of externe deskundigen inschakelen. Een overzicht van hulpmiddelen die voor basisscholen beschikbaar zijn, bijvoorbeeld bij leerlingen met specifieke problemen, is te vinden op www.sociaalemotioneel.nl. Deze site, door de Stichting Leerplanontwikkeling
(SLO) onderhouden, is een vraagbaak op het terrein van sociaal-emotionele ontwikkeling. Meer informatie over Viseon en een demo van het programma is te vinden op www.viseon.nl.

Citogroep
De in Arnhem gevestigde Citogroep is internationaal expert in het betrouwbaar meten van menselijke mogelijkheden. Wij ontwikkelen observatie-instrumenten, toetsen, examens en examensystemen voor het reguliere en niet reguliere onderwijs, voor overheden en bedrijfsleven in binnen- en buitenland. Naast het ontwikkelen van toetsen ondersteunen wij organisaties en onderwijsgevenden met advies en trainingen op het gebied van toetsing en evaluatie en meten wij de kwaliteit van het onderwijs.

Redactie Onderwijsachterstanden
21-11-2003