Het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid 1998-2002
Rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP)

Rapport over het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid halverwege de eerste planperiode (1998-2002) van het Sociaal en Cultureel Planbureau

Tweederde van de gemeenten kiest bij de bestrijding van onderwijsachterstanden voor een algemeen beleid, dat op alle scholen gericht is. Gemeenten leggen het accent op taallessen aan zeer jonge kinderen teneinde achterstanden zo vroeg mogelijk weg te werken. Maar het lerarentekort snijdt de gemeenten de pas af. De beperkte financiële middelen leiden bovendien tot conflicten tussen gemeenten en scholen. Dat zijn de voornaamste conclusies van het rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP): Gemeenten Onderwijs Achterstandenbeleid 1998-2002 Een kwart van de gemeenten beperkte het beleid tot achterstandsscholen. Een derde van de gemeenten richtte het beleid uitsluitend op allochtone en autochtone leerlingen met achterstand. Uit het onderzoek, verricht in vijftien gemeenten, blijkt dat gemeenten en scholen nogal eens slaags raken over de besteding van de toegekende subsidie. Lang niet alle scholen willen de gemeenten inzage geven in de feitelijke besteding van het geld. Het lerarentekort slaat het hardst toe bij achterstandsscholen, met meer dan 70 procent allochtone leerlingen.

Sinds 1 augustus 1998 is het onderwijsachterstandenbeleid tot de taken van gemeenten gaan behoren. Voor die tijd was het rijk verantwoordelijk voor dit beleid, dat toen nog het onderwijsvoorrangsbeleid (OVB) heette. Evenals zijn voorloper richt het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA) zich op het voorkomen of bestrijden van de onderwijsachterstanden die bij leerlingen ontstaan als gevolg van sociale, economische of culturele factoren. De komende jaren zal de ontwikkeling en uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid op lokaal niveau worden voortgezet. Dit rapport biedt een tussentijds overzicht. Het laat zien hoe - halverwege de eerste planperiode (1998-2002) - gemeenten en scholen het GOA-beleid trachten uit te voeren.

Toen het beleid van start ging waren er hooggespannen verwachtingen over de mogelijkheden om onderwijsachterstanden lokaal aan te pakken en over de nieuwe rol van de gemeente. Zo zouden gemeenten beter in staat zijn om doel en middelen op elkaar af te stemmen en 'maatwerk' te bieden. Een survey in meer dan 200 gemeenten en interviews met wethouders, beleidsmedewerkers, schoolbestuurders en schooldirecties in 15 gemeenten hebben een goed beeld gegeven van de manier waarop gemeenten het beleid vorm en inhoud geven. Het onderzoek laat zien dat de hoge verwachtingen over het GOA-beleid vooralsnog slechts ten dele bewaarheid worden en dat vele knelpunten een vlotte uitvoering van het beleid hinderen.

Bestellen

SCP-rapport GOA-beleid
Door Monique Turkenburg
ISBN: 90 377 0054 3
260 paginas, prijs € 14,90

Redactie onderwijskansen.nl
26-06-2003

Download: Het rapport (717 kB)