Vijfjarige Marokkaanse en Turkse kinderen met een taalachterstand in het Nederlands leren aanmerkelijk meer van Nederlandse prentenboeken als het voorlezen wordt ondersteund door multimedia. Dat blijkt uit onderzoek van Verhallen, Bus en De Jong, allen verbonden aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Sociale Wetenschappen, afdeling Leerproblemen.

Onderzoek
Het onderzoek gaat in op de vraag of prentenboeken, als deze worden ondersteund door multimedia, geschikt zijn om de taalontwikkeling te stimuleren als kinderen achterblijven. Onderzocht is of kinderen met een achterstand in de Nederlandse taal de verhalen in de prentenboeken begrijpen. Daarbij zijn ook variaties op gewone boeken gebruikt: prentenboeken op dvd of cd-rom met geanimeerde prenten en geluidseffecten. Zestig kinderen, voor wie Nederlands de tweede taal is, deden mee aan het onderzoek.

Heksenspul
Het onderzoek is uitgevoerd met Heksenspul, een prentenboek dat naast de traditionele gedrukte versie twee computerversies kent. De statische versie lijkt veel op het boek; alleen de gesproken tekst is extra. Aan de multimediaversie zijn filmfragmenten en geluidseffecten toegevoegd: alles wat wordt voorgelezen is ook te zien en te horen.
Voor Marokkaanse en Turkse kinderen met een taalachterstand zijn de filmfragmenten en geluidseffecten van groot belang. Het onderzoek toont aan dat de kleuters daardoor meer begrijpen van het verhaal en nieuwe woorden en zinsconstructies leren, vooral na herhaald voorlezen.

Aanbod en vraag
Het onderzoek laat zien dat kinderen met een taalachterstand in een tijdsbestek van een halfuur vijf tot zes woorden bijleren met behulp van multimediale prentenboeken. Dat is aanzienlijk; gemiddeld leren kinderen per dag twee of drie nieuwe woorden.
Er is maar een beperkt aantal prentenboeken in een Nederlandstalige multimediale versie leverbaar. Zowel het aanbod als de vraag is gering. Dat is jammer aangezien kinderen met een taalachterstand er effectief mee kunnen worden ondersteund. Educatieve uitgevers zouden het onderwijs een grote dienst bewijzen door meer multimediale prentenboeken aan te bieden. Het onderwijs zou op zijn beurt deze digitale prentenboeken meer moeten inzetten voor de taalstimulering van allochtone kleuters.

Elektronische boeken in de vroegschoolse educatie, Stichting Lezen, Amsterdam 2004.

ISBN 90-75870-29-9, € 9,95.

Redactie Onderwijsachterstanden.nl
19-02-2004

Download: Voorlezen ondersteund door multimedia effectief bij allochtone leerlingen (26 kB)