 |
|
|
Peuterspeelzaal kan 'ontluikende geletterdheid' stimuleren
Het bezoeken van een peuterspeelzaal of een ander voorschools centrum kan bepaalde aspecten van de geletterde ontwikkeling van jonge kinderen bevorderen. De effectiviteit is wel afhankelijk van de organisatie van centra en van de gezinsachtergrond van kinderen, concludeert Roel van Steensel in zijn proefschrift.
Van Steensel onderzocht in hoeverre deelname aan voor- en vroegschoolse activiteiten bijdraagt aan de ontluikende en beginnende conventionele geletterde vaardigheden van autochtone en allochtone kinderen in het Nederlands. Daarbij let hij specifiek op de effecten van het gezinsgerichte programma ‘Opstap (Opnieuw)’, van activiteiten die in voorschoolse kindercentra als de peuterspeelzaal worden aangeboden en van de combinatie van beide soorten aanbod.
Van Steensels vindt in zijn onderzoek geen aanwijzingen dat deelname aan het gezinsgerichte stimuleringsprogramma ‘Opstap Opnieuw’ bijdraagt aan de geletterde vaardigheden van de kinderen uit de onderzoeksgroep.
Het bezoeken van een voorschools kindercentrum (peuterspeelzaal, kinderdagverblijf of cursistenkinderopvangcentrum) lijkt wel een positieve invloed te hebben op aspecten van de geletterde ontwikkeling, hoewel effecten zich beperkten tot het einde van groep 2.
De effectiviteit van centrumbezoek is ten dele afhankelijk van twee factoren. In de eerste plaats zijn dat kenmerken van de organisatie van de centra.
Met name de ‘volwassene-kindratio’ (het aantal kinderen per volwassene) is van belang. Volgens Van Steensel vergroot een lage volwassene-kindratio de kans op stimulerende interacties tussen volwassenen (leidsters, ondersteunende krachten) en kinderen. Waarschijnlijk dragen juist zulke interacties bij aan de geconstateerde positieve effecten van centrumbezoek.
In de tweede plaats spelen achtergrondkenmerken van de deelnemende kinderen een rol bij de ontwikkeling van hun geletterdheid. Zo vond Van Steensel dat de effectiviteit van centrumbezoek voor allochtone kinderen tot op zekere hoogte afhankelijk is van de vraag in welke mate zij binnen het gezin in aanraking komen met het Nederlands. Kinderen die van huis uit al over een zekere Nederlandse taalvaardigheid beschikken kunnen met meer gemak, en dus met meer perspectief op succes, deelnemen aan de stimulerende activiteiten die in kindercentra worden aangeboden, zo veronderstelt Van Steensel.
Voor- en vroegschoolse stimuleringsactiviteiten en ontwikkeling van geletterdheid
R. van Steensel
Proefschrift Universiteit van Tilburg, 2 juni 2006; ISBN 90-9020495-4
www.ontwikkelingsstimulering.nl
06-06-2006
|
|
