In het rapport ‘Speciale doelgroepen in het basisonderwijs’ wordt verslag gedaan van een onderzoek dat het ITS in opdracht van KPC Groep heeft uitgevoerd naar de onderwijspositie van drie speciale doelgroepen in het basisonderwijs, te weten:

• schipperskinderen,
• kinderen van woonwagenbewoners en zigeuners, en
• kinderen van (voormalige) asielzoekers.

Deze drie groepen leerlingen nemen om uiteenlopende redenen een aparte plaats in in het basisonderwijs. Schipperskinderen doordat ze later naar school gaan dan reguliere leerlingen (de schoolplicht begint vanaf zeven jaar) en doordat de leefsituatie van veel schipperskinderen anders is, omdat ze in een internaat wonen of in een andere gezinsvervangende situatie. Vanwege het risico op leerachterstanden krijgen de schipperskinderen in het onderwijsachterstandenbeleid een extra ‘leerlinggewicht’ van 0,4. In het onderhavige rapport worden de termen schipperskinderen en 0,4-leerlingen door elkaar gebruikt. Bij woonwagen- en zigeunerkinderen is de deelname aan het (basis) onderwijs van oudsher gering. Er is relatief vaak sprake van schoolverzuim en voortijdige uitval. In het onderwijsachterstandenbeleid krijgen de woonwagen- en zigeunerkinderen een leerlinggewicht van 0,7. In het onderhavige rapport worden de woonwagen- en zigeunerkinderen ook aangeduid als 0,7-leerlingen. Kinderen van (voormalige) asielzoekers1 onderscheiden zich op verschillende manieren van de andere leerlingen in het basisonderwijs. Niet alleen wat betreft hun taal- en culturele achtergrond, maar ook wat betreft de verblijfsduur in Nederland en de soms traumatische ervaringen die zij, of hun ouders hebben meegemaakt in het land van herkomst. Het grootste deel van de asielzoekerskinderen krijgt, net als allochtone achterstandsleerlingen, een leerlinggewicht 0,9. Er zijn echter ook asielzoekerskinderen die een ander leerlinggewicht hebben, omdat de ouders bijvoorbeeld hoger opgeleid zijn en werk hebben. Daarom duiden we deze groep alleen aan met de naam ‘asielzoekerskinderen’. Voor het onderzoek is grotendeels gebruik gemaakt van de gegevens die in het kader van het Prima-cohortonderzoek in schooljaar 2002/2003 (Prima-5) zijn verzameld. Daarnaast zijn, waar nodig, aanvullende gegevens verzameld. Het is de bedoeling dat de onderwijspositie van de drie bovengenoemde groepen leerlingen periodiek in kaart gebracht gaat worden met behulp van de gegevens uit het Prima-cohortonderzoek. Dit onderzoek fungeert daarmee als nulmeting.


Speciale doelgroepen in het basisonderwijs. / Madeleine Hulsen & Lia Mulder –
Nijmegen: ITS
ISBN 90 - 5554 - 274 - 1
NUR 840
2005 ITS, Radboud Universiteit Nijmegen

Redactie Onderwijsachterstanden.nl
25-07-2005

Download: Speciale doelgroepen in het basisonderwijs (380 kB)